Nhà phố và nhà ống thường có chiều ngang hạn chế nhưng chiều sâu lớn. Hai bên nhà lại có thể tiếp giáp với công trình khác nên không phải vị trí nào cũng có thể mở cửa sổ. Đây là nguyên nhân khiến nhiều căn nhà dù có diện tích không nhỏ nhưng bên trong vẫn thiếu ánh sáng tự nhiên, đặc biệt ở khu vực giữa nhà. Nếu chỉ phụ thuộc vào hệ thống đèn điện, không gian có thể trở nên bí và thiếu cảm giác thoải mái vào ban ngày. Vì vậy, lấy sáng cần được tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế, thay vì chờ đến khi nhà hoàn thiện mới tìm cách bổ sung.
Tạo giếng trời ở vị trí phù hợp
Giếng trời là một trong những giải pháp phổ biến nhất để đưa ánh sáng vào những khu vực nằm sâu bên trong nhà ống. Tùy diện tích và công năng, giếng trời có thể được bố trí gần cầu thang, giữa nhà hoặc phía sau công trình. Ánh sáng từ trên cao có thể lan xuống nhiều tầng, giúp khu vực cầu thang, hành lang và các phòng xung quanh có thêm ánh sáng tự nhiên. Tuy nhiên, giếng trời không nên làm càng lớn càng tốt. Kích thước và vị trí cần được tính toán đồng thời với khả năng thông gió, chống nóng và thoát nước.
Sử dụng khoảng thông tầng
Khoảng thông tầng có thể tạo ra sự liên kết giữa các tầng và giúp ánh sáng lan truyền sâu hơn vào không gian. Đặc biệt với nhà 2 tầng hoặc 3 tầng, khoảng thông tầng gần phòng khách, cầu thang hoặc khu vực sinh hoạt chung có thể tạo cảm giác rộng rãi hơn. Tuy nhiên, cần cân đối giữa diện tích sử dụng và khoảng thông tầng. Nếu làm quá lớn, diện tích sàn có thể bị lãng phí và ảnh hưởng đến công năng.
Bố trí cửa sổ ở những mặt thoáng có thể khai thác
Không phải nhà ống nào cũng chỉ có một mặt thoáng. Nếu khu đất có khoảng sân trước, sân sau hoặc một mặt bên có thể mở cửa theo điều kiện thực tế, cần tận dụng những vị trí này để đưa ánh sáng vào nhà.
Cửa sổ nên được bố trí dựa trên hướng nắng và nhu cầu sử dụng của từng phòng. Đối với phòng ngủ, phòng làm việc hoặc phòng sinh hoạt chung, cửa sổ hợp lý không chỉ giúp lấy sáng mà còn hỗ trợ thông gió.
Tận dụng cầu thang để lấy sáng
Cầu thang thường nằm ở khu vực trung tâm của nhà ống và có thể trở thành một điểm lấy sáng hiệu quả. Một giếng trời nhỏ phía trên cầu thang kết hợp với khoảng thông tầng có thể đưa ánh sáng xuống tầng dưới.
Lan can cầu thang cũng có thể sử dụng vật liệu có độ thoáng nhất định thay vì xây kín hoàn toàn. Cách xử lý này vừa giúp ánh sáng lan rộng vừa khiến không gian cầu thang bớt cảm giác tối và chật.
Sử dụng vách kính hoặc cửa kính bên trong nhà
Khi một căn phòng nằm cạnh khu vực có ánh sáng tự nhiên, có thể sử dụng vách kính hoặc cửa kính để đưa ánh sáng từ không gian này sang không gian khác.
Đây là giải pháp phù hợp với những phong cách nhà hiện đại. Tuy nhiên, đối với phòng ngủ hoặc những không gian cần sự riêng tư, nên cân nhắc loại kính và cách bố trí phù hợp. Không nhất thiết phải sử dụng kính trong suốt hoàn toàn. Kính mờ hoặc các giải pháp che chắn có thể giúp cân bằng giữa ánh sáng và sự riêng tư.
Sử dụng màu sáng cho nội thất và bề mặt tường
Màu sắc không tạo ra ánh sáng nhưng có thể ảnh hưởng đáng kể đến cảm nhận về độ sáng của không gian. Tường màu trắng, kem, be hoặc ghi sáng có khả năng phản xạ ánh sáng tốt hơn các màu quá tối.
Với những căn nhà có diện tích nhỏ hoặc hạn chế về ánh sáng tự nhiên, việc sử dụng bảng màu sáng sẽ giúp không gian có cảm giác rộng và thoáng hơn. Đây là một giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả mà không cần thay đổi kết cấu công trình.
Tạo khoảng xanh xen kẽ trong nhà
Cây xanh có thể được bố trí tại giếng trời, khoảng thông tầng, ban công hoặc sân sau. Khi kết hợp cây xanh với ánh sáng tự nhiên, không gian nhà phố có cảm giác gần gũi với thiên nhiên hơn.
Tuy nhiên, cần lựa chọn loại cây phù hợp với lượng ánh sáng thực tế và tính toán khả năng thoát nước. Đặc biệt, khu vực có cây xanh cần được xử lý chống thấm cẩn thận để tránh ảnh hưởng đến kết cấu và các tầng bên dưới.
Thiết kế mặt tiền có khả năng lấy sáng
Mặt tiền là nguồn ánh sáng quan trọng đối với những căn nhà chỉ có một hướng thoáng. Thay vì xây dựng mặt tiền hoàn toàn kín, có thể kết hợp cửa kính, ban công, lam chắn nắng và các khoảng mở hợp lý. Điều quan trọng là phải cân bằng giữa lấy sáng, thông gió, riêng tư và chống nóng. Một mặt tiền nhiều kính chưa chắc giúp ngôi nhà dễ chịu hơn nếu hướng nhà chịu nắng mạnh. Vì vậy, thiết kế lấy sáng cần được thực hiện đồng thời với giải pháp chống nóng.
Bố trí công năng để đưa ánh sáng đến đúng nơi
Một trong những yếu tố quan trọng nhất nhưng thường bị bỏ qua là cách tổ chức mặt bằng. Không nên chỉ tập trung cửa sổ ở mặt tiền trong khi các phòng phía sau hoàn toàn không có nguồn sáng tự nhiên.
Với nhà dài, có thể chia công trình thành các khu vực và tạo khoảng thoáng xen kẽ. Cầu thang, giếng trời, sân sau hoặc khoảng thông tầng có thể được sử dụng để đưa ánh sáng vào khu vực trung tâm. Nhờ đó, ánh sáng không chỉ tập trung ở tầng 1 mà có thể được phân bổ cho nhiều tầng.
Có nên làm giếng trời cho mọi nhà ống?
Không phải công trình nào cũng bắt buộc phải có giếng trời. Nếu nhà có nhiều mặt thoáng, sân sau hoặc thiết kế mở hợp lý thì lượng ánh sáng tự nhiên có thể đã đủ.
Ngược lại, với những khu đất dài, hẹp và bị che chắn hai bên, giếng trời thường là một giải pháp đáng cân nhắc. Quyết định có làm giếng trời hay không nên dựa trên mặt bằng cụ thể, hướng nhà, số tầng và nhu cầu sử dụng.
Lấy sáng cần đi cùng chống nóng và thông gió
Đưa ánh sáng vào nhà là cần thiết nhưng không nên đánh đổi bằng việc làm không gian nóng hơn. Cửa kính lớn, giếng trời hoặc mái lấy sáng đều cần được tính toán để kiểm soát bức xạ mặt trời.
Các giải pháp như lam chắn nắng, mái che, cây xanh và thông gió tự nhiên có thể được kết hợp để tạo ra không gian vừa sáng vừa dễ chịu. Đây cũng là lý do giải pháp lấy sáng nên được quyết định ngay từ giai đoạn thiết kế thay vì bổ sung riêng lẻ sau khi ngôi nhà đã hoàn thiện.
Những sai lầm khiến nhà ống vẫn thiếu sáng
Một số công trình có rất nhiều cửa nhưng vẫn tối do cửa chỉ tập trung ở mặt tiền. Một lỗi khác là chia quá nhiều phòng kín khiến ánh sáng không thể lan truyền giữa các khu vực.
Việc sử dụng tường và nội thất màu quá tối cũng làm không gian có cảm giác thiếu sáng hơn. Ngoài ra, nếu làm giếng trời nhưng bị che chắn bởi kết cấu, mái hoặc vật liệu không phù hợp thì hiệu quả lấy sáng cũng không đạt như mong muốn.
Nên tính giải pháp lấy sáng từ khi thiết kế
Đối với nhà ống, ánh sáng tự nhiên không nên được xem là một yếu tố trang trí mà cần được coi là một phần của giải pháp kiến trúc. Ngay từ khi lên phương án, kiến trúc sư cần xem xét hướng nhà, mặt thoáng, vị trí cầu thang, công năng, giếng trời và các khoảng mở. Khi những yếu tố này được tính toán đồng bộ, gia chủ có thể hạn chế việc phải bổ sung hoặc sửa đổi công trình sau khi hoàn thiện.
VillaHome tư vấn thiết kế nhà phố thông thoáng, nhiều ánh sáng
Mỗi khu đất có kích thước, hướng nhà và điều kiện xung quanh khác nhau. Vì vậy, không có một công thức lấy sáng cố định áp dụng cho tất cả nhà phố. Nếu đang chuẩn bị xây nhà ống, gia chủ nên trao đổi ngay từ đầu về nhu cầu ánh sáng, thông gió và cách bố trí công năng.
VillaHome cung cấp giải pháp xây nhà trọn gói, giúp gia chủ có phương án thiết kế và thi công được tính toán phù hợp với đặc điểm thực tế của công trình. Liên hệ VillaHome để được tư vấn phương án nhà phố thông thoáng, tận dụng ánh sáng tự nhiên và phù hợp với nhu cầu sử dụng của gia đình.
