Một căn nhà sau khi hoàn thiện và bàn giao không có nghĩa là mọi hạng mục sẽ giữ nguyên trạng trong nhiều năm. Dưới tác động của thời tiết, độ ẩm, nhiệt độ, quá trình sử dụng và sự hao mòn tự nhiên, một số bộ phận của ngôi nhà sẽ cần được kiểm tra, bảo dưỡng hoặc xử lý từ sớm.
Đặc biệt với những căn nhà phố có nhiều tầng, hệ thống điện nước âm tường, sân thượng, mái, ban công và khu vực vệ sinh, việc kiểm tra định kỳ càng quan trọng. Một vấn đề nhỏ nếu được phát hiện sớm thường có thể xử lý nhanh chóng với chi phí thấp. Ngược lại, khi để tình trạng thấm dột, rò rỉ nước, nứt hoặc xuống cấp kéo dài, việc sửa chữa có thể trở nên phức tạp hơn rất nhiều.
Vậy nhà mới xây bao lâu thì nên bảo trì? Những hạng mục nào cần kiểm tra định kỳ? Gia chủ cần chú ý điều gì trong những năm đầu sử dụng?
Hãy cùng VillaHome tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Nhà mới xây có cần bảo trì không?
Câu trả lời là có.
Nhiều gia chủ thường cho rằng nhà mới xây thì chưa cần bảo trì trong vài năm đầu. Thực tế, giai đoạn đầu sau khi đưa công trình vào sử dụng lại là thời điểm rất phù hợp để theo dõi tình trạng của ngôi nhà.
Sau khi hoàn thiện, công trình bắt đầu chịu tác động thực tế của quá trình sử dụng và điều kiện môi trường. Những vấn đề liên quan đến chống thấm, thoát nước, cửa, thiết bị vệ sinh, hệ thống điện nước hoặc hoàn thiện bề mặt có thể dần bộc lộ.
Việc bảo trì không nhất thiết đồng nghĩa với việc phải sửa chữa lớn. Trong nhiều trường hợp, bảo trì đơn giản chỉ là:
- Kiểm tra các vị trí có nguy cơ thấm nước.
- Vệ sinh và kiểm tra hệ thống thoát nước.
- Kiểm tra thiết bị điện.
- Kiểm tra đường ống cấp và thoát nước.
- Theo dõi các vết nứt trên tường, trần.
- Kiểm tra cửa, bản lề, khóa và phụ kiện.
- Kiểm tra mái, sân thượng và ban công.
- Vệ sinh các thiết bị kỹ thuật và điều hòa.
Mục tiêu quan trọng nhất của bảo trì là phát hiện sớm vấn đề trước khi chúng trở thành hư hỏng lớn.
>> Xem thêm: Xây Nhà 2 Tầng Mái Nhật Và Mái Bằng: Phương Án Nào Tốn Chi Phí Hơn?
Nhà xây bao lâu thì nên bảo trì một lần?
Không có một mốc thời gian duy nhất áp dụng cho mọi căn nhà. Tần suất bảo trì phụ thuộc vào tuổi công trình, chất lượng thi công, vật liệu sử dụng, điều kiện thời tiết và mức độ sử dụng.
Tuy nhiên, gia chủ có thể tham khảo lịch kiểm tra theo từng giai đoạn.
Giai đoạn 3–6 tháng sau khi nhận nhà
Đây là thời điểm nên bắt đầu kiểm tra tổng thể. Gia chủ nên quan sát các khu vực dễ phát sinh vấn đề như sân thượng, mái, ban công, nhà vệ sinh, khu vực bếp và các vị trí có đường ống cấp thoát nước. Đặc biệt cần chú ý sau những đợt mưa lớn. Nếu xuất hiện vết ố vàng trên trần, tường ẩm, nước đọng hoặc mùi ẩm mốc, nên kiểm tra nguyên nhân ngay. Ngoài ra, đây cũng là thời điểm phù hợp để rà soát lại các thiết bị điện nước và những hạng mục hoàn thiện trong quá trình sử dụng thực tế.
Sau khoảng 6–12 tháng
Sau một năm sử dụng, gia chủ nên thực hiện một đợt kiểm tra tương đối toàn diện.
Các hạng mục nên chú ý gồm:
- Hệ thống chống thấm.
- Mái và sân thượng.
- Hệ thống thoát nước.
- Nhà vệ sinh.
- Hệ thống điện.
- Thiết bị vệ sinh.
- Cửa và phụ kiện.
- Sơn tường và trần.
- Khu vực ban công, lan can.
- Máy bơm, bồn nước và các thiết bị liên quan.
Đây cũng là lúc gia chủ có thể đánh giá chính xác hơn những hạng mục nào đang hoạt động tốt và những vị trí nào cần bảo dưỡng.
Từ 1–2 năm
Khi công trình đã sử dụng từ một đến hai năm, việc kiểm tra nên được duy trì định kỳ hàng năm. Không cần chờ đến khi có dấu hiệu hư hỏng mới kiểm tra. Những vị trí thường xuyên tiếp xúc với nước, nắng nóng hoặc có tần suất sử dụng cao nên được ưu tiên.
Từ 3–5 năm trở đi
Sau vài năm sử dụng, một số hạng mục hoàn thiện bên ngoài có thể bắt đầu xuống cấp tùy chất lượng vật liệu và điều kiện môi trường.
Gia chủ nên đánh giá lại:
- Sơn ngoại thất.
- Chống thấm sân thượng.
- Mái.
- Ban công.
- Hệ thống thoát nước.
- Cửa và phụ kiện.
- Thiết bị vệ sinh.
- Hệ thống điện nước.
- Các mối nối và vị trí tiếp giáp vật liệu.
Với những công trình ở khu vực thường xuyên chịu nắng nóng, mưa nhiều hoặc độ ẩm cao, việc kiểm tra nên được thực hiện thường xuyên hơn.
Những hạng mục trong nhà cần kiểm tra định kỳ
Không phải bộ phận nào của ngôi nhà cũng có chu kỳ bảo trì giống nhau. Một số hạng mục cần được kiểm tra thường xuyên hơn vì nếu xảy ra sự cố có thể ảnh hưởng đến nhiều khu vực khác.
Hệ thống chống thấm
Chống thấm là một trong những hạng mục gia chủ nên đặc biệt quan tâm.
Các vị trí cần kiểm tra gồm:
- Sân thượng.
- Mái.
- Ban công.
- Nhà vệ sinh.
- Khu vực bồn nước.
- Chân tường.
- Các vị trí tiếp giáp giữa tường và sàn.
- Khu vực quanh cửa sổ, cửa ban công.
Dấu hiệu cảnh báo có thể là tường bị ố vàng, sơn phồng rộp, xuất hiện mốc, trần có vệt nước hoặc mùi ẩm kéo dài. Một lưu ý quan trọng là không nên chỉ xử lý phần bề mặt khi chưa xác định được nguồn gây thấm. Nếu nguyên nhân nằm ở đường ống, khe tiếp giáp hoặc lớp chống thấm phía dưới, việc sơn lại bề mặt chỉ mang tính tạm thời.
Mái và sân thượng
Mái và sân thượng thường xuyên chịu tác động trực tiếp của nắng, mưa và sự thay đổi nhiệt độ.
Gia chủ nên kiểm tra:
- Khả năng thoát nước.
- Phễu thu nước.
- Miệng ống thoát.
- Các khe tiếp giáp.
- Bề mặt chống thấm.
- Các vị trí đọng nước.
- Vết nứt bất thường.
Sau mỗi mùa mưa, nên kiểm tra lại sân thượng và mái để phát hiện sớm tình trạng đọng nước hoặc thấm dột.
Hệ thống cấp thoát nước
Rò rỉ nước không phải lúc nào cũng dễ nhận biết, đặc biệt với hệ thống đường ống được bố trí âm tường hoặc âm sàn.
Một số dấu hiệu cần lưu ý:
- Đồng hồ nước vẫn chạy khi không sử dụng nước.
- Áp lực nước giảm bất thường.
- Tường hoặc sàn xuất hiện vùng ẩm.
- Trần tầng dưới có dấu hiệu thấm.
- Nước thoát chậm.
- Xuất hiện mùi hôi từ hệ thống thoát nước.
Gia chủ nên thường xuyên vệ sinh phễu thoát sàn, kiểm tra các điểm nối và tránh để tóc, dầu mỡ hoặc rác làm tắc đường ống.
>> Xem thêm: Nhà 2 Tầng 5x15m: Gợi Ý Mặt Bằng, Công Năng Và Chi Phí Xây Dựng
Hệ thống điện
Hệ thống điện trong nhà cần được sử dụng và kiểm tra đúng cách để đảm bảo an toàn.
Gia chủ nên chú ý:
- Aptomat có thường xuyên nhảy hay không.
- Ổ cắm có nóng bất thường không.
- Công tắc có hoạt động ổn định không.
- Đèn có chập chờn không.
- Dây điện và thiết bị có dấu hiệu xuống cấp không.
- Các thiết bị công suất lớn có được sử dụng đúng mạch điện hay không.
Nếu phát hiện mùi khét, tiếng lẹt xẹt, ổ cắm nóng bất thường hoặc aptomat liên tục ngắt, cần ngừng sử dụng thiết bị liên quan và kiểm tra bởi người có chuyên môn.
Tường, trần và sàn
Không phải mọi vết nứt đều nguy hiểm, nhưng gia chủ không nên bỏ qua các vết nứt mới xuất hiện hoặc có xu hướng phát triển.
Nên theo dõi:
- Vết nứt có dài thêm không?
- Vết nứt có mở rộng không?
- Có xuất hiện đồng thời hiện tượng thấm nước không?
- Vết nứt nằm ở tường hoàn thiện hay vị trí kết cấu?
- Có hiện tượng bong tróc, phồng rộp hay không?
Với những vết nứt bất thường, đặc biệt ở vị trí kết cấu, nên nhờ đơn vị chuyên môn kiểm tra thay vì tự xử lý bằng cách trám và sơn lại.
Cửa và phụ kiện
Cửa sử dụng hàng ngày sẽ chịu tác động cơ học liên tục.
Các bộ phận nên kiểm tra gồm:
- Bản lề.
- Khóa.
- Tay nắm.
- Ray cửa trượt.
- Gioăng cao su.
- Kính.
- Các vị trí liên kết.
Nếu cửa xuất hiện tiếng kêu, đóng mở khó khăn hoặc bị xệ, nên xử lý sớm để tránh làm hỏng thêm các phụ kiện liên quan.
Nhà vệ sinh
Nhà vệ sinh là khu vực có nguy cơ phát sinh vấn đề tương đối cao do thường xuyên tiếp xúc với nước.
Gia chủ nên kiểm tra:
- Sàn có thoát nước nhanh không.
- Phễu thoát sàn có bị tắc không.
- Khu vực quanh bồn cầu có rò nước không.
- Vòi nước có bị rò không.
- Ron gạch có bị bong hoặc hở không.
- Tường và trần khu vực vệ sinh có dấu hiệu ẩm không.
Đặc biệt, nếu nhà vệ sinh ở tầng trên có hiện tượng thấm xuống trần tầng dưới, cần kiểm tra sớm để xác định nguồn gây thấm.
Sơn và mặt ngoài công trình
Sơn ngoại thất phải chịu nắng, mưa và thay đổi nhiệt độ thường xuyên nên có thể xuống cấp nhanh hơn các bề mặt bên trong.
Gia chủ nên quan sát:
- Sơn bạc màu.
- Bong tróc.
- Nứt chân chim.
- Mốc.
- Rêu.
- Các vị trí quanh cửa.
- Chân tường và ban công.
Không nên chỉ quan tâm đến yếu tố thẩm mỹ. Sơn bong tróc hoặc nứt kéo dài đôi khi là dấu hiệu cho thấy bề mặt đang chịu tác động của ẩm hoặc thấm nước.
5 dấu hiệu không nên chờ đến kỳ bảo trì
Một số vấn đề không nên đợi đến lịch kiểm tra định kỳ mới xử lý.
Tường hoặc trần xuất hiện vết ố
Vết ố vàng thường liên quan đến hơi ẩm hoặc nước. Cần xác định nguồn nước trước khi xử lý bề mặt.
Có nước rò rỉ bất thường
Nếu phát hiện nước rò dưới bồn rửa, khu vực nhà vệ sinh, trần hoặc tường, nên kiểm tra sớm.
Aptomat liên tục nhảy
Đây có thể là dấu hiệu liên quan đến quá tải, chập điện hoặc thiết bị điện gặp vấn đề.
Nước thoát chậm
Nếu tình trạng này xuất hiện thường xuyên, đường ống có thể đang bị tắc hoặc hệ thống thoát nước có vấn đề.
Vết nứt có xu hướng phát triển
Một vết nứt mới xuất hiện chưa thể kết luận ngay về mức độ nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu vết nứt dài hơn, rộng hơn hoặc xuất hiện thêm nhiều vị trí, cần kiểm tra nguyên nhân.
Gia chủ có thể tự kiểm tra những gì?
Không phải công việc bảo trì nào cũng cần đến kỹ thuật viên.
Gia chủ hoàn toàn có thể thực hiện những kiểm tra đơn giản như:
- Quan sát tường, trần và sàn.
- Kiểm tra tình trạng thoát nước.
- Kiểm tra vòi nước và các điểm nối.
- Quan sát mái và sân thượng.
- Vệ sinh phễu thoát nước.
- Kiểm tra cửa và phụ kiện.
- Kiểm tra ổ cắm có dấu hiệu bất thường.
- Theo dõi chỉ số đồng hồ nước khi không sử dụng nước.
Tuy nhiên, với các vấn đề liên quan đến kết cấu, điện, đường ống âm tường hoặc chống thấm phức tạp, gia chủ không nên tự tháo dỡ hoặc sửa chữa nếu không có chuyên môn.
Có nên chờ hết thời gian bảo hành mới bảo trì?
Đây là một quan niệm khá phổ biến nhưng không thực sự hợp lý.
Bảo hành và bảo trì là hai khái niệm khác nhau.
Bảo hành thường liên quan đến trách nhiệm của nhà thầu đối với những lỗi thuộc phạm vi và điều kiện bảo hành đã được thống nhất.
Trong khi đó, bảo trì là quá trình gia chủ chủ động kiểm tra, vệ sinh, bảo dưỡng và xử lý các vấn đề trong suốt quá trình sử dụng công trình.
Nếu phát hiện vấn đề trong thời gian bảo hành, gia chủ nên thông báo cho đơn vị thi công để được kiểm tra và xử lý theo điều khoản hợp đồng.
Vì vậy, thay vì chờ đến khi hết bảo hành mới kiểm tra, gia chủ nên theo dõi tình trạng công trình ngay từ những tháng đầu tiên sử dụng.
Bảo trì nhà có giúp tiết kiệm chi phí sửa chữa không?
Có.
Một trong những lợi ích lớn nhất của bảo trì định kỳ là giúp phát hiện vấn đề khi chúng còn ở mức nhỏ. Ví dụ, một điểm rò nước được phát hiện sớm có thể chỉ cần xử lý tại vị trí nguyên nhân. Nhưng nếu rò rỉ kéo dài, nước có thể thấm vào tường, trần, sàn hoặc ảnh hưởng đến các lớp hoàn thiện khác.
Tương tự, một đường ống thoát nước có dấu hiệu tắc nếu được xử lý sớm sẽ đơn giản hơn nhiều so với trường hợp tắc nghiêm trọng hoặc phải can thiệp vào hệ thống đường ống.
Bảo trì vì vậy không chỉ giúp ngôi nhà giữ được vẻ đẹp mà còn góp phần kéo dài tuổi thọ công trình và hạn chế những khoản sửa chữa lớn không cần thiết.
Lập lịch bảo trì nhà như thế nào cho dễ thực hiện?
Gia chủ không cần phải ghi nhớ tất cả các hạng mục.
Có thể chia thành ba nhóm đơn giản.
Kiểm tra thường xuyên:
Quan sát tường, trần, sàn, cửa, nhà vệ sinh và các dấu hiệu bất thường trong quá trình sinh hoạt.
Kiểm tra hàng năm:
Rà soát hệ thống điện nước, mái, sân thượng, chống thấm, thoát nước, thiết bị kỹ thuật và các hạng mục hoàn thiện.
Kiểm tra khi có dấu hiệu bất thường:
Không cần chờ đến lịch định kỳ nếu phát hiện thấm, nứt, rò nước, chập điện, thoát nước chậm hoặc các dấu hiệu xuống cấp.
Một cách đơn giản là lập một checklist bảo trì cho từng tầng của ngôi nhà. Sau mỗi lần kiểm tra, gia chủ có thể ghi lại tình trạng và thời điểm xử lý để dễ theo dõi trong những năm tiếp theo.
Một số lưu ý để nhà luôn bền đẹp sau khi hoàn thiện
Ngay từ khi đưa nhà vào sử dụng, thói quen sử dụng cũng ảnh hưởng đáng kể đến tuổi thọ công trình.
Gia chủ nên:
- Không để nước đọng lâu trên sân thượng và ban công.
- Vệ sinh hệ thống thoát nước định kỳ.
- Không tự ý khoan, đục tường tại những vị trí chưa xác định hệ thống điện nước bên trong.
- Không sử dụng thiết bị điện vượt quá khả năng của mạch.
- Xử lý sớm các điểm rò nước.
- Theo dõi các vết nứt thay vì chỉ che phủ bề mặt.
- Vệ sinh và bảo dưỡng thiết bị theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Kiểm tra mái và sân thượng sau các đợt mưa lớn.
Đặc biệt, với nhà phố nhiều tầng, việc quản lý hệ thống điện nước và chống thấm cần được quan tâm ngay từ đầu bởi sự cố ở một tầng đôi khi có thể ảnh hưởng đến các không gian bên dưới.
Kết luận
Một căn nhà được xây dựng tốt không có nghĩa là gia chủ có thể bỏ qua việc bảo trì. Bảo trì nhà ở là quá trình theo dõi và chăm sóc công trình trong suốt thời gian sử dụng, giúp phát hiện sớm những dấu hiệu xuống cấp và hạn chế chi phí sửa chữa về sau.
Với nhà mới xây, gia chủ nên bắt đầu quan sát ngay trong những tháng đầu tiên, đặc biệt sau các đợt mưa lớn. Sau khoảng 6–12 tháng có thể thực hiện một đợt kiểm tra tổng thể và duy trì việc kiểm tra định kỳ hàng năm.
Các nhóm hạng mục cần ưu tiên gồm chống thấm, mái, sân thượng, hệ thống điện nước, thoát nước, nhà vệ sinh, cửa, tường và trần.
Quan trọng nhất, đừng đợi đến khi ngôi nhà xuất hiện hư hỏng rõ ràng mới bắt đầu kiểm tra. Một vấn đề được phát hiện sớm thường sẽ dễ xử lý hơn, ít ảnh hưởng đến sinh hoạt và giúp công trình duy trì chất lượng lâu dài.
Đối với một công trình được thiết kế và thi công bài bản, việc bàn giao không phải là điểm kết thúc mà là bước chuyển sang giai đoạn sử dụng và bảo vệ giá trị của ngôi nhà trong nhiều năm tiếp theo.
